Đền miếu vốn được xây cho thần linh. Biết vậy, một người nông dân bèn dựng nên một ngôi miếu nhỏ để xem thử vị thần nào sẽ vào ngự.

Arepo dựng nên một ngôi miếu trong thửa ruộng của mình. Nó đơn sơ lắm, chỉ là mấy hòn đá cuội xếp chồng lên nhau thành một cái am nhỏ. Ấy vậy mà 2 ngày sau, có một vị thần dọn vào ở.

“Tôi mong Ngài là một vị thần trông coi mùa màng.” Arepo nói, sau đó ông xếp một bàn thờ nhỏ rồi đốt 2 bông lúa mì để cúng.

“Nếu được vậy thì tốt quá.” Ông nhìn xuống vệt tro còn vương trên phiến đá xếp lệch lạc, ho khan một tiếng rồi gãi đầu.

“Tôi biết nó chẳng ra làm sao.” Ông nói, 2 tay ông mân mê chiếc mũ rơm. “Nhưng… tôi sẽ cố gắng hết sức. Có một vị thần đoái hoài đến tôi, nghĩ vậy cũng thấy ấm lòng.”

Ngày hôm sau, ông để lại 2 quả vả.

Hôm sau nữa, ông dành 10 phút buổi sáng để ngồi tĩnh tâm cầu nguyện bên ngôi miếu.

Đến ngày thứ 3, vị thần bèn lên tiếng.

“Ngươi nên đến một ngôi đền trong thành phố.” Thần bảo, giọng thần tựa như tiếng lúa thì thào trong gió, như tiếng chuột đồng chí chóe chạy len lỏi qua kẽ lá.

“Một ngôi đền thực thụ. Một nơi khang trang. Để được những vị thần đích thực ban phước lành. Bản thân ta chẳng là ai cả, nhưng biết đâu ta có thể nói giúp ngươi một lời tốt?”

Vị thần ngắt một chiếc lá trên cây rồi thở dài. “Ý ta là, đừng giận nhé. Ta thích ngôi miếu này. Nó cũng đủ ấm cúng. Lễ vật cũng rất chu đáo. Nhưng ngươi không thể tin rằng tất cả những thứ này sẽ thực sự mang lại cho ngươi điều gì cả.”

“Bấy nhiêu đây đã là nhiều hơn những gì tôi mong đợi khi dựng nó lên rồi ạ.” Arepo đáp, rồi đặt chiếc liềm xuống và ngồi bệt xuống đất. “Xin cho tôi hỏi, Ngài là vị thần của những điều gì ạ?”

“Ta là thần của những chiếc lá rụng.” Vị thần đáp. “Của lũ giun cày xới lòng đất. Của ranh giới giữa rừng sâu và đồng thẳm. Của lớp sương giá chớm đông, trước khi tuyết trắng rơi. Của lớp vỏ táo mỏng tang, vỡ ra nơi kẽ răng. Ta là vị thần của cả tá những điều không đâu vào đâu, của những mảnh vụn dẫn đến lụi tàn, của những khoảnh khắc thoáng qua. Một cơn gió thoảng, rồi tan biến.”

Vị thần lại não nề thở dài. “Thờ phụng những thứ đó thì có ích gì chứ, đâu như thần Chiến Tranh, thần Mùa Màng, hay thần Bão Tố. Hãy dành lời cầu nguyện của ngươi cho những điều vượt ngoài tầm kiểm soát đi, người nông dân tốt bụng. Ngươi quá nhỏ bé trên thế gian này. Quá mong manh. Tốt nhất là nên cầu nguyện với một bậc vĩ đại hơn ta.”

Arepo ngắt một cọng lúa mì rồi day nó giữa hai kẽ răng. “Tôi thấy cách thờ phụng này ổn mà.” Ông nói. “Nên nếu Ngài không phiền, tôi nghĩ tôi sẽ tiếp tục.”

“Tùy ngươi thôi.” Vị thần đáp, rồi lui sâu vào trong những kẽ đá. “Nhưng đừng bảo ta chưa từng cảnh báo ngươi.”

Arepo thường cầu nguyện một lời trước khi bắt đầu công việc buổi sáng, rồi ông và vị thần cùng nhau lặng lẽ ngắm nhìn cây cối.

Ngày nối ngày, tuần nối tuần trôi qua như thế, và rồi Bão Tố ập đến, đen kịt, dữ dội và gầm gào.

Cơn bão nhấn chìm cánh đồng của Arepo, giật tung những viên ngói trên mái nhà ông, đánh gãy cây ô liu của ông rồi thiêu nó thành tro.

Ngày hôm sau, Arepo cùng những người con trai của ông lội giữa đồng lúa, cố gắng cứu vớt những gì họ có thể.

Ngôi miếu nhỏ đã bị gió cuốn đi tứ tán khắp cánh đồng, vậy nên khi công việc trong ngày kết thúc, Arepo lại đi nhặt từng hòn đá và xếp chúng lại như cũ.

“Công dã tràng thôi.” Vị thần thì thầm, nhưng rồi Ngài cũng len lén quay trở lại vào trong miếu. “Ta đã chẳng thể làm gì để giúp ngươi qua khỏi tai ương này.”

“Rồi sẽ ổn thôi.” Arepo đáp. “Bão đã tan rồi. Chúng tôi sẽ xây dựng lại. Hôm nay chẳng có lễ vật gì nhiều.” Ông nói, rồi đặt xuống mấy bông lúa mì úa nát, “Nhưng ngày mai tôi nghĩ tôi sẽ gia cố lại nền móng cho ngôi miếu này, Ngài thấy sao ạ?”

Vị thần khẽ động đậy bên trong ngôi miếu rồi thở dài.

Một năm trôi qua, rồi lại một năm nữa. Ngôi miếu giờ đã có những bức tường đá nhiều lớp, một mái nhà được đan bằng cành cây.

Hàng xóm của Arepo cười tủm tỉm mỗi khi đi ngang qua. Lũ trẻ con nhà họ thỉnh thoảng còn để lại hoa quả.

Rồi Nạn đói ập đến, các vị thần thu lại phước lành của mình.

Trên cánh đồng của Arepo, lúa mọc lên còi cọc và yếu ớt.

Người ta than khóc, xé áo, giết cừu non và rưới máu chúng, nhìn xuống mặt đất với đôi mắt thất thần rồi đi ngủ với cái bụng đói meo.

Arepo đến ngồi bên ngôi miếu, những bông hoa giờ đã héo rũ, quả thì quắt queo, xương sườn ông đã hằn rõ qua lồng ngực, đôi tay ông vẫn còn run rẩy, ông thì thầm một lời cầu nguyện.

“Chẳng có gì ở đây cho ngươi đâu.” Vị thần nói, co rúm trong bóng tối.

“Ta chẳng thể làm được gì cả. Chẳng có gì để làm hết.” Vị thần run lên, rồi buông ra những lời cay đắng. “Ngôi miếu này khác gì một gánh nặng cho ngươi chứ?”

“Chúng tôi…” Arepo nói, giọng run run.

“Thì đây là một năm thất bát.” Ông nói. “Trước đây chúng tôi cũng đã từng trải qua chuyện này, chúng tôi sẽ lại vượt qua thôi.”

“Thì chúng tôi đói.” Ông nói. “Nhưng chúng tôi vẫn còn có nhau, phải không? Rất nhiều người đã cầu nguyện với các vị thần khác, nhưng điều đó cũng đâu bảo vệ họ khỏi tai ương này đâu.”

“Không.” Ông nói, rồi lắc đầu, rồi đặt mấy cọng cỏ khô héo lên bàn thờ. “Không, tôi nghĩ chúng ta như vậy vẫn ổn.”

“Rồi sẽ còn những điều tồi tệ hơn nữa.” Lời của vị thần vọng ra từ trong hốc đá. “Và ta cũng sẽ chẳng thể làm gì để cứu ngươi.”

Nhiều năm trôi qua. Lão Arepo đặt bàn tay nhăn nheo của mình lên ngôi miếu đá, có những ngày lão ngồi đó hàng giờ, trầm ngâm cùng với vị thần.

Rồi một ngày định mệnh, từ bên kia bờ biển màu rượu vang, Chiến Tranh tràn đến.

Lão Arepo lảo đảo chạy đến ngôi miếu, một tay lão ôm chặt lấy bụng, máu của lão thấm đẫm nơi linh thiêng.

Phía sau lưng, cánh đồng lúa của lão cháy rực, những bộ xương người cháy đen trong đó.

Lão lê lết bằng đầu gối đến ngôi miếu giờ đã được xây bằng đá chẻ, vị thần vội vã ra đón lão.

“Ta đã không thể cứu họ.” Vị thần nói, giọng là một tiếng than ai oán. “Ta xin lỗi. Ta xin lỗi. Ta vô cùng xin lỗi.”

Những chiếc lá cháy rực rơi xuống từ trên cây, một cơn mưa tro chậm rãi, mềm mại rơi xuống. “Ta đã chẳng làm được gì cả! Bao nhiêu năm qua, ta đã chẳng làm được gì cho ông!”

“Suỵt.” Lão Arepo đáp, miệng nếm vị máu của chính lão, tầm nhìn lão mờ đi. Lão tựa người vào ngôi miếu, áp trán vào phiến đá như đang cầu nguyện.

“Nói cho tôi nghe đi.” Lão lẩm bẩm. “Hãy nói cho tôi nghe lại lần nữa. Ngài là vị thần của những điều gì?”

“Ta…” Vị thần nói, rồi vươn tay ra, ôm lấy đầu lão Arepo, nhắm mắt lại và cất lời.

“Ta là thần của những chiếc lá rụng.” Vị thần nói, Ngài làm hình ảnh của chúng hiện lên. “Của lũ giun cày xới lòng đất. Của ranh giới giữa rừng sâu và đồng thẳm. Của lớp sương giá chớm đông, trước khi tuyết trắng rơi. Của lớp vỏ táo mỏng tang, vỡ ra nơi kẽ răng.”

Môi lão Arepo hé ra một nụ cười.

“Ta là vị thần của cả tá những điều không đâu vào đâu.” Vị thần nói. “Của những cánh hoa chớm nở rồi lụi tàn, của những khoảnh khắc thoáng qua. Một cơn gió thoảng -” Giọng Ngài vỡ òa, và Ngài bật khóc. “Trước khi tan biến.”

“Đẹp lắm.” Lão Arepo đáp, máu lão nhuốm đỏ những viên đá, thấm sâu vào lòng đất. “Tất cả chúng. Chúng đều thật đẹp.”

Khi những cánh đồng cháy rụi và khói đen che khuất mặt trời, khi con người bị giày xéo và Chiến Tranh đẫm máu vẫn tiếp diễn, khi thiên đường trút cơn thịnh nộ xuống trần gian, lão Arepo, người nông dân gieo hạt, nằm xuống trong ngôi miếu khiêm tốn của mình, đầu lão được những viên đá che chở, rồi lão trở về nhà, về với vị thần của lão.

Sora tìm thấy ngôi miếu với bộ xương bên trong, mái nhà đã sụp đổ, đè lên chúng.

“Ôi, vị thần đáng thương.” Cô nói, “Không ai chôn cất vị tư tế cuối cùng của Ngài.”

Rồi cô dừng lại, bởi cô đến từ một nơi xa xôi. “Hay đây là cách người ta tôn vinh người đã khuất ở đây?”

Vị thần bừng tỉnh khỏi cơn trầm tư.

“Tên ông ấy là Arepo.” Vị thần nói, “Ông ấy là một người gieo hạt.”

Sora hơi giật mình, vì cô chưa từng nghe thấy giọng nói của một vị thần.

“Tôi có thể làm gì để tỏ lòng thành kính với ông ấy?” Cô hỏi.

“Chôn cất ông ấy dưới bàn thờ của ta.” Vị thần đáp.

“Được thôi.” Sora nói, rồi đi lấy cây xẻng của cô.

“Khoan đã.” Vị thần nói khi cô quay trở lại và bắt đầu nhặt nhạnh những khúc xương từ giữa những cành cây gãy và lá rụng.

Cô đặt chúng lên một tấm vải len tự nhiên, tấm vải duy nhất cô có.

“Khoan đã.” Vị thần nói, “Ta không thể làm gì cho cô được. Ta không phải là vị thần của bất cứ điều gì hữu ích.”

Sora ngồi xuống và nhìn vào bàn thờ để lắng nghe vị thần.

“Khi Bão Tố đến và phá hủy cánh đồng lúa mì của ông ấy, ta đã không thể cứu nó.” Vị thần nói. “Khi Nạn đói đến và ông ấy đói khổ, ta đã không thể cho ông ấy thức ăn. Khi Chiến Tranh đến.” Giọng vị thần ngập ngừng. “Khi Chiến Tranh đến, ta đã không thể bảo vệ cho ông ấy. Ông ấy đã đến đây, máu chảy đầm đìa, rồi chết trong vòng tay ta.”

Sora lại nhìn xuống những khúc xương.

“Tôi nghĩ Ngài là vị thần của một điều rất hữu ích.” Cô nói.

“Điều gì?” Vị thần hỏi.

Sora cẩn thận nhấc chiếc đầu lâu lên tấm vải. “Ngài là vị thần của ông Arepo.”

Đời nối đời trôi qua. Ngôi làng hồi phục sau những bi kịch – nhà cửa được xây lại, vườn tược được trồng lại, những vết thương đã được chữa lành.

Lão già từng sống trên đồi và nói chuyện với đá sỏi đã bị lãng quên từ lâu, nhưng ngôi miếu vẫn nhân danh lão mà đứng đó.

Hầu hết mọi người đều tin rằng nó trống rỗng, vì từ lâu, vị thần ngự trị ở đó đã không còn lên tiếng.

Tuy nhiên, bất cứ ai đi ngang qua ngôi miếu mục nát đều cảm thấy trong tim một nỗi niềm đau đáu, như thể đang khóc thương cho một người bạn đã mất.

Cái lạnh toát ra từ lối vào ngôi miếu làm lòng họ chùng xuống, và ngăn cản bất kỳ du khách tiềm năng nào, ngoại trừ những đứa trẻ hiếm hoi và đặc biệt ngây thơ, chúng thường để lại những cụm hoa nhỏ màu hồng và trắng mà chúng đã hái từ đồng cỏ xung quanh.

Vị thần ngồi trong ngôi nhà yên bình của Ngài, nhìn ra con đường xa xăm, nơi có những người đi bộ, những con ngựa thồ và xe ngựa, rồi rải những chiếc lá xoay tròn quanh những bàn chân hối hả.

Đã bao lâu rồi nhỉ? Thế giới đã bỏ lại Ngài phía sau, vì Ngài biết mình chẳng thể giúp được gì.

Thế giới hẳn phải là một nơi tàn nhẫn, đến nỗi ngay cả những vị thần hữu ích cũng đã bỏ rơi nó, nếu không thì sao trang trại có thể bị ngập lụt, mùa màng có thể thất bát, và nhà cửa có thể bị thiêu rụi, Ngài nghĩ.

Ngài đã hiểu ra rằng con người là những sinh vật khó hiểu, họ sẽ cầu nguyện một vị thần không thể ban cho họ những điều ước hay phước lành. Họ sẽ duy trì một ngôi miếu và mang lễ vật đến mà không nhận lại được gì. Họ sẽ sẻ chia, bầu bạn và ngồi trầm ngâm với một vị thần vô dụng như Ngài. Họ sẽ không mong cầu lợi lộc mà chôn cất một người xa lạ. Thật là một lòng tốt kỳ lạ, vô ích mà họ đã lãng phí vào Ngài. Con người quả là những sinh vật tuyệt vời, khờ dại, đức hạnh và vô vọng làm sao.

Vì vậy, Ngài đã dùng lá vàng để tô điểm cho hoàng hôn, dụ dỗ lũ giun nhảy múa trong lòng đất, làm cho ranh giới giữa rừng sâu và đồng thẳm nở đầy hoa và quả mọng, ban cho không khí một cái lạnh se sắt trước khi mùa đông đến, làm cho những quả táo chín mọng với những đốm đỏ giòn tan vỡ ra khi cắn, và hàng tá những điều không đâu khác, để tưởng nhớ người đàn ông đã từng ca ngợi những việc Ngài làm trong hơi thở cuối cùng.

“Xin chào, hỡi Vị Thần Của Mọi Vẻ Đẹp Khiêm Nhường Trên Đời.” Một giọng nói quen thuộc cất lên.

Từ khóe mắt nheo lại của Ngài, những giọt lệ lăn dài xuống đôi môi cong cong.

“Arepo.” Ngài thì thầm, vì giọng Ngài đã khản đặc sau hàng trăm năm câm lặng.

“Tôi là vị thần của lòng thành kính, của những điều tử tế nhỏ nhoi, của những mối liên kết không thể phá vỡ. Tôi là vị thần của tình yêu vị tha, vô điều kiện, của tình bạn vĩnh cửu, và của niềm tin.” Arepo tuyên bố, từng lời của lão như đang xoa dịu Ngài.

“Thật tuyệt, Arepo.” Ngài đáp lại giữa những giọt nước mắt. “Ta rất mừng cho ông – một đấng quyền năng như ông chắc chắn sẽ cần một ngôi đền thật lớn. Ông sẽ đến thành phố để thu thập thêm tín đồ chứ? Ông sẽ được mọi người yêu mến.”

“Không.” Arepo mỉm cười.

“Xa hơn thế, đến kinh thành ư? Cảm ơn ông đã ghé thăm nơi này trước khi khởi hành.”

“Không, tôi cũng sẽ không đến đó.” Arepo lắc đầu và cười khúc khích.

“Còn xa hơn nữa sao? Ông hẳn phải có những mục tiêu đầy tham vọng. Ta tin chắc rằng ông sẽ thành công.” Vị thần cổ đại tiếp tục.

“Thực ra.” Arepo ngắt lời Ngài, “Tôi muốn ở lại đây, nếu Ngài cho phép.”

Ngài sững sờ không nói nên lời. “…Vì sao ông lại muốn sống ở đây?”

“Tôi là vị thần của những mối liên kết không thể phá vỡ và tình bạn vĩnh cửu. Còn Ngài.” Arepo dịu dàng đáp. “Là vị thần của Arepo.”